Problem

U svijetu se 30% hrane ne iskoristi i završava na otpadu kako bi se vještački održala visoka cijena proizvoda. Ovakvo ophođenje je za mnoge neetično obzirom da, osim finansijskih gubitaka, otpad od hrane proizvodi negativne efekte na klimatske promjene kao deseti na mjestu svih uzročnika ukupnih emisija stakleničkih plinova. Konkretno u Kantonu Sarajevu, mjestu implementacije ideje, otpad od hrane čini 12% sveukupnog otpada. Osim ekološkog problema, postoje problemi na tržištu dobara zbog nedostupnih informacija o postojanju neprodatih dobara i dobara kojima ubrzo ističe rok preporučene upotrebe, kao i problemi nerazvijenosti digitalizovanog načina kupovine. Srž problema jeste u višku dobara koji distributeri ne uspijevaju proslijediti na tržište te im je isplativije da ta dobra pošalju na deponiju, obzirom da se tako rješavaju obaveza plaćanja poreza na dodanu vrijednost.

Ideja/Rješenje

Moj ceker predstavlja platformu koja bi preuzimala robu od distributera po minimalnoj cijeni, tako im omogućivši da povrate uloženi kapital umjesto da, i pored slanja robe na deponiju, završavaju u gubitku u poslovanju. Preuzimanje po toj cijeni bi još u startu omogućilo jeftinije cijene u odnosu na tradicionalne cijene u trgovinama na malo tako omogućivši platformi ulazak na tržište dobara sa mnoštvom potencijalnih kupaca. Kako bi Moj ceker, skladno zakonskoj regulativi, bio obrt, predstavljao bi alternativni način kupovine kojim u isto vrijeme čuvate svoju okolinu, ali i ono za mnoge bitnije, značajno štedite. Proizvodi koji bi se prodavali su: proizvodi za koje postoji procjena da se ne bi uspjeli potrošiti u regularnim tržišnim uslovima; proizvodi sa oštećenom ambalažom; prekomjerno proizvedeni proizvodi; proizvodi van sezone; te drugi proizvodi sa sličnim kategorijama. Kako bi Moj ceker osigurao niske fiksne troškove, primarni način prodavanja bi bio preko internet trgovine uz postojanje skladišta gdje bi se proizvodi mogli preuzimati. Ipak, fokus bi bio na naručivanju i opcionalnom plaćanju preko interneta, koji bi naknadno dostavljali. Ovako bismo osigurali i beskontaktnost, koja, zavisno od dužine trajanja virusa COVID-19, može postati dio svakodnevnice. Kreiranjem ove platforme, Moj ceker dokazuje da se tržišni mehanizam može koristiti i u korist a ne samo na štetu životne sredine. No, kako bi čitav proces od skaldišta distributera do potrošačevog doma bio ekološki, koristile bi se specijalne reciklirane vrećice po moćugnosti ili bar biorazgradive vrećice. Što se procesa dostave tiče, on bi se odvijao prema ruti koja troši najmanje goriva te bi se odvijao u večernjim časovima kada ne postoji gužva u saobraćaju koja uzrokuje značajniju potrošnju benzina te kada su svi kupci u svom domu.

Resursi

Najznačajniji resursi potrebni da bi se ova ideja realizovala jesu finansijski. Kako bi se otpočelo legalno poslovanje, potrebna su značajna sredstva za fiksne troškove karakteristične za trgovine kao što su troškovi registracije obrta, fiskalizacije, prostora skladištenja, režija, kreiranja i vođenja web-trgovine te zakupa domena Što se tiče varijabilnih troškova, to su prije svega troškovi nabavljanja proizvoda, dostave i ambalaže i oni direktno zavise od prodatih količina. Potrebni ljudski resursi se mogu grupisati na tri oblasti: oni koji bi radili na kreiranju, održavanju i ažuriranju web trgovine; oni koji bi pomagali u svakodnevnom radu te u procesu dostave; i oni resursi koji bi vodili knjige.

Ciljne skupine

Ciljna skupina bi prije svega bio dio populacije koji je digitalno pismen . Kako je da je ovo web trgovina, u početku bi postojala određena skeptičnost ljudi zbog nepostojanja digitalizacije u društvu. S tim u vezi, procjena je da bi Moj ceker bio najprivlačniji osamostaljenim ljudima od dvadeset i pete do pedesete godine života, obzirom da su zaduženi za nabavku proizvoda u svom domaćinstvu te rade tokom dana, tako uživajući benefit ideje da se dostava vrši u večernjim časovima. Provedbom ove ideje, njihovi životi bi bili unaprijeđeni tako što bi ostvarivali značajne uštede ali bi i svi stanovnici imali benefit u vidu očuvanja naše okoline.

Partneri

Najbitniji partneri koji bi trebali podržati realizaciju ideje jesu različiti distributeri robe široke potrošnje u Bosni i Hercegovini. Na ovu podršku se praktično može računati obzirom da je korist u partnerstvu obostrana. Drugi partneri koji značajnije mogu uticati na uspješnost projekta jesu PR agencije, kako bi se maksimalno iskoristila mogućnost izgradnje brenda Moj ceker te IT kompanija koje bi potencijalno mogle pomoći u izradi web prodavnice te aplikacije za korišćenje platforme.

Finansijski okvir

Prvobitne investicije za otpočinjanje rada iznose: 250 KM troškova registracije obrta; 700 KM fiskalizacije, 250-500 KM kreiranja web-trgovine te troškova zakupa domena. U vezi troškova za praktično otpočinjanje rada, oni iznose: 250 KM za mjesečne troškove prostora za skladištenje; 100 KM troškova ambalaže; i troškovi dostave oko 500 KM ukoliko bi vršili dostavu svaku dan uz srednju razuđenost lokacija za dosavu na području grada. Uz ove troškove, trebali bi se uzeti u obzir troškovi prve narudžbe robe od distrubutera koji direktno zavise od broja distributera zainteresovanih da učestvuju u ideji odnosno od broja partnerstava.